De AI Act geldt sinds augustus 2026: wat moet jij als klein bedrijf nu echt regelen?

Eerst het onderscheid: maker of gebruiker

De verordening legt het meeste gewicht bij de partij die een AI-systeem ontwikkelt en op de markt brengt. Gebruik je AI in je eigen bedrijf, dan ben je gebruiker en gelden er lichtere eisen. Voor vrijwel elke ZZP'er en elk klein team geldt dat laatste: je bouwt geen modellen, je gebruikt ze.

Wat je sowieso moet regelen: kennis bij je mensen

Dit is de verplichting die de meeste ondernemers niet kennen. Sinds februari 2025 geldt dat wie in je organisatie met AI werkt, daar aantoonbaar voldoende van moet weten: wat het wel en niet kan, waar het misgaat en waar de risico's zitten. Voor een groot bedrijf betekent dat een opleidingsprogramma. Voor een team van vijf betekent het een korte, praktische uitleg en een paar afspraken op papier.

• Leg uit dat een taalmodel dingen kan verzinnen die kloppend klinken
• Spreek af welke gegevens er wel en niet in mogen
• Spreek af wie de uitkomst controleert voordat er iets naar buiten gaat
• Zet het op papier en noteer wanneer je het besproken hebt

Transparantie: mensen moeten weten dat ze met AI te maken hebben

Praat een klant met een AI-assistent, dan moet dat duidelijk zijn. Zet je AI-gegenereerd beeld of geluid in, dan geldt daar ook een informatieplicht voor. In de praktijk is dit meestal één zin in je chatvenster en een afspraak over hoe snel iemand een mens aan de lijn krijgt. Mijn ervaring: klanten vinden een assistent prima, zolang het antwoord klopt en de weg naar een mens kort is.

Hier moet je wél opletten: beslissingen over mensen

Gebruik je AI bij werving, selectie, beoordeling of promotie van personeel, dan zit je in de hoog-risicocategorie. Dat is niet verboden, maar er hangen serieuze eisen aan: een mens die daadwerkelijk beslist, uitleg over hoe het systeem werkt, en controle op bevooroordeelde uitkomsten. Hetzelfde geldt in andere sectoren voor bijvoorbeeld kredietbeoordeling.

• Cv's samenvatten en structureren: prima
• Kandidaten automatisch rangschikken of afwijzen: niet doen, tenzij je de hele set verplichtingen inricht
• Beoordelingsgesprekken voorbereiden met AI: prima, mits jij het oordeel velt

Wat verboden is

Een korte categorie die voor de meeste bedrijven niet aan de orde is: systemen die mensen manipuleren of misbruik maken van kwetsbaarheid, sociale scoring, en het afleiden van emoties van werknemers op de werkvloer. Dat laatste is de enige waar ik af en toe iets van tegenkom, meestal in de vorm van software die 'de stemming van je team meet'. Doe dat niet.

Het praktische lijstje voor een klein bedrijf

Als ik het terugbreng tot wat je deze maand kunt doen, blijft dit over. Het is een middag werk als je het één keer goed doet, en daarna houd je het bij.

• Maak een lijst van welke AI je gebruikt en waarvoor. Dat is je AI-register.
• Schrijf op wat medewerkers er wel en niet mee mogen, en welke gegevens er niet in horen.
• Regel de kennisplicht: een uitleg van een uur, vastgelegd dat je hem gegeven hebt.
• Zorg dat een AI-assistent zich als zodanig bekendmaakt.
• Controleer je verwerkersovereenkomsten en waar je gegevens verwerkt worden.
• Houd een mens verantwoordelijk voor elke beslissing die over een persoon gaat.

Waarom dit ook zonder de wet verstandig is

Alles op dat lijstje is gewoon goed opdrachtgeverschap. Weten welke systemen je gebruikt, afspraken over gevoelige gegevens, en een mens die eindverantwoordelijk is voor wat er naar buiten gaat: dat wil je hebben omdat het je bedrijf beschermt, niet omdat Brussel het vraagt. De wet is in dit geval vooral een aanleiding om iets te doen dat je toch al had moeten doen.

Veelgestelde vragen