De AI Act geldt sinds augustus 2026: wat moet jij als klein bedrijf nu echt regelen?
Geen paniekverhaal, wel een lijstje. Wat de AI-verordening van een klein bedrijf verwacht, wat de kennisplicht inhoudt en wanneer je in de zware categorie terechtkomt.
Door Dimitris Bellas, SA Factory8 min lezen
Eén taak minder. Je noemt de taak die je de meeste tijd kost, en die gaat vanzelf lopen. Vaste prijs van €950 excl. btw, live binnen twee weken, geen vervolgtraject verplicht.
Sinds 2 augustus 2026 geldt een groot deel van de Europese AI-verordening, beter bekend als de AI Act. De regels voor de zware categorie zijn uitgesteld: tot 2 december 2027, en voor AI in producten zoals machines, speelgoed of medische hulpmiddelen tot 2 augustus 2028. Dat uitstel staat in de digitale omnibus, een wijzigingswet die op 27 juli 2026 in werking trad. Er is de afgelopen tijd veel over geschreven, meestal met een toon die vooral bedoeld lijkt om je zenuwachtig te maken.
De nuchtere versie: als je AI gebruikt voor teksten, administratie of klantcontact, val je in de lichtste categorie en is het goed te overzien. Er zijn een paar dingen die je wél moet regelen, en één gebied waar je echt moet opletten. Dit is geen juridisch advies.
Eerst het onderscheid: maker of gebruiker
De verordening legt het meeste gewicht bij de partij die een AI-systeem ontwikkelt en op de markt brengt. Gebruik je AI in je eigen bedrijf, dan ben je gebruiker en gelden er lichtere eisen. Voor vrijwel elk bedrijf tot 50 medewerkers geldt dat laatste: je bouwt geen modellen, je gebruikt ze.
Wat je sowieso moet regelen: kennis bij je mensen
Dit is de verplichting die de meeste ondernemers niet kennen. Sinds februari 2025 moet je de mensen die namens jou met AI werken, helpen om er verstand van te krijgen: wat het wel en niet kan, waar het misgaat en waar de risico's zitten. Sinds 27 juli 2026 is die plicht lichter. Een bepaald niveau garanderen hoeft niet meer. Maatregelen nemen om dat leren te ondersteunen wel. Voor een groot bedrijf betekent dat een opleidingsprogramma. Voor een team van vijf betekent het een korte, praktische uitleg en een paar afspraken op papier.
- Leg uit dat een taalmodel dingen kan verzinnen die kloppend klinken
- Spreek af welke gegevens er wel en niet in mogen
- Spreek af wie de uitkomst controleert voordat er iets naar buiten gaat
- Zet het op papier en noteer wanneer je het besproken hebt
Transparantie: mensen moeten weten dat ze met AI te maken hebben
Praat een klant met een AI-assistent, dan moet dat duidelijk zijn. Zet je AI-gegenereerd beeld of geluid in dat echt lijkt, dan geldt daar ook een informatieplicht voor. Beide gelden sinds 2 augustus 2026. Daarnaast moeten de makers van AI-tools wat hun tools maken, herkenbaar markeren voor computers. Tools die al vóór 2 augustus 2026 op de markt waren, krijgen daarvoor tot 2 december 2026. Dat is hun werk, niet het jouwe. In de praktijk is dit meestal één zin in je chatvenster en een afspraak over hoe snel iemand een mens aan de lijn krijgt. Klanten vinden een assistent doorgaans prima, zolang het antwoord klopt en de weg naar een mens kort is.
Hier moet je wél opletten: beslissingen over mensen
Gebruik je AI bij werving, selectie, beoordeling of promotie van personeel, dan zit je in de hoogrisicocategorie. Dat is niet verboden, maar er hangen serieuze eisen aan, die vanaf 2 december 2027 gelden: een mens die daadwerkelijk beslist, uitleg over hoe het systeem werkt, en controle op bevooroordeelde uitkomsten. Hetzelfde geldt in andere sectoren voor bijvoorbeeld kredietbeoordeling.
- Cv's samenvatten en structureren: prima
- Kandidaten automatisch rangschikken of afwijzen: niet doen, tenzij je de hele set verplichtingen inricht
- Beoordelingsgesprekken voorbereiden met AI: prima, mits jij het oordeel velt
Wat verboden is
Een korte categorie die voor de meeste bedrijven niet aan de orde is: systemen die mensen manipuleren of misbruik maken van kwetsbaarheid, sociale scoring, en het afleiden van emoties van werknemers op de werkvloer. Dat laatste kom je af en toe tegen, meestal in de vorm van software die 'de stemming van je team meet'. Doe dat niet. Vanaf 2 december 2026 komt er een verbod bij: AI die zonder toestemming echt ogende naakt- of seksbeelden van een bestaand persoon maakt, en AI die beelden van kindermisbruik maakt.
Het praktische lijstje voor een klein bedrijf
Teruggebracht tot wat je deze maand kunt doen, blijft dit over. Het is een middag werk als je het één keer goed doet, en daarna houd je het bij.
- Maak een lijst van welke AI je gebruikt en waarvoor. Dat is je AI-register.
- Schrijf op wat medewerkers er wel en niet mee mogen, en welke gegevens er niet in horen.
- Regel de kennisplicht: een uitleg van een uur, en leg vast dat je hem gegeven hebt.
- Zorg dat een AI-assistent zich als zodanig bekendmaakt.
- Controleer je verwerkersovereenkomsten en waar je gegevens verwerkt worden.
- Houd een mens verantwoordelijk voor elke beslissing die over een persoon gaat.
Waarom dit ook zonder de wet verstandig is
Alles op dat lijstje is gewoon goed opdrachtgeverschap. Weten welke systemen je gebruikt, afspraken over gevoelige gegevens, en een mens die eindverantwoordelijk is voor wat er naar buiten gaat: dat wil je hebben omdat het je bedrijf beschermt, niet omdat Brussel het vraagt. De wet is in dit geval vooral een aanleiding om iets te doen dat je toch al had moeten doen.
Waar dit op gebaseerd is
Ik heb de datums en plichten in dit stuk nagelopen in de officiële wetteksten. Beide staan op eur-lex.europa.eu, ook in het Nederlands.
- De AI-verordening: Verordening (EU) 2024/1689, artikelen 4, 5, 50 en 113
- De digitale omnibus inzake AI: Verordening (EU) 2026/1744 van 8 juli 2026, gepubliceerd op 24 juli 2026, in werking op 27 juli 2026
- Daarin: de nieuwe tekst van artikel 4 (AI-geletterdheid), de nieuwe verboden in artikel 5, de overgangstermijn in artikel 111, lid 4, en de nieuwe datums in artikel 113
Kort samengevat
Voor de meeste kleine bedrijven is de AI Act geen reden om te stoppen met AI, maar wel een reden om even op te schrijven wat je doet. Het kost je een middag. Wat je vooral niet moet doen, is er niets mee doen omdat je denkt dat het alleen over grote techbedrijven gaat.
Veelgestelde vragen
Hier gaat het ook over
- Waar begin je met AI in je bedrijf? Bij één taak die steeds terugkomtDe meeste bedrijven beginnen met een AI-account voor iedereen, en daar blijft het bij. De winst zit ergens anders: bij een vaste handeling die uit je week verdwijnt. Zo kies je die taak.
- Een bedrijfs-Google voor je eigen documenten: zoeken in wat je zelf hebt opgeschrevenJe weet dat je het ooit hebt opgeschreven. Je weet alleen niet meer waar. Zo maak je alles wat je zelf hebt vastgelegd doorzoekbaar, zonder dat iedereen ineens bij alles kan.
Welke taak doe jij steeds opnieuw?
Dertig minuten videobellen met Dimitris, vrijblijvend. Je krijgt een eerlijk antwoord op de vraag of het bij jou loont.